
1870-yilda Toshkent harbiy rahbariyati observatoriya qurish haqida qaror qabul qildi. 1872-yilda shahar tashqarisida mos joy topildi — Akqoʻrgʻon hududi. U yer egalaridan sotib olindi va tez orada teleskop binolari qurilishi boshlandi. 1873-yilda refraktor ishga tushdi — bu yil observatoriya tashkil etilgan yil hisoblanadi.
Oʻsha
paytda astronomiya xizmatining asosiy vazifasi harbiylarni aholi punktlari
koordinatalari bilan aniq xaritalar bilan taʼminlash edi. Toshkentning musaffo
osmoni ilmiy maqsadlarda samoviy jismlarni sifatli kuzatish imkonini ham
berardi.
1895-yilda
meʼmor V. S. Geyntsʼelman teleskopning chiroyli binosini qurdi, u hozirgacha
saqlanib qolgan. Observatoriya oʻrnida yangi park yaratish rejalarida bu
tarixiy inshootni rekonstruksiya qilish koʻzda tutilgan.
1880-yillarda
observatoriya aniq vaqt manbai sifatida Toshkent qalʼasi bilan telefon simi
orqali bogʻlangan edi. Har kuni roppa-rosa peshinda toʻp ovozi eshitilib,
toshkentliklar shu boʻyicha vaqtlarini tekshirardilar.
Aniq
vaqtni aniqlash va saqlash mexanizmlari yer ostida chuqur joylashgan boʻlib,
urush yillarida foydali boʻldi — Sovet Ittifoqining barcha observatoriyalari
nemislar tomonidan bosib olingan hududda qolgan edi. Aniq vaqt signallari
harbiylar, olimlar va sanoat harakatlarini muvofiqlashtirish uchun zarur
edi.
1966-yilda
Toshkent observatoriyasi Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining Astronomiya
institutiga aylantirildi.
Akqoʻrgʻon
kanali oqib oʻtadigan Astronomiya instituti hududi hali ham chiroyli va
manzarali. Hozirda bu yerda gulzor park tashkil etilmoqda.
Uzunasiga cho‘zilgan to‘qqiz qavatli bino Chilonzor ko‘chasi bilan Kichik halqa avtomobil yo‘li (so...

Navoiy prospekti bilan Mustaqillik maydonining sobiq Paradlar xiyoboni kesishmasida joylashgan oq r...

O‘zSSRning 50 yilligiga bag‘ishlab yaratilgan bir qator ob’ektlar orasida 16 qavatli «Sharq» nashr...

1990-yillar oxirida Mustaqillik prospektida (Pushkin) joylashgan konservatoriya uchun yangi bino ...