«Zarafshon» restorani 1974-yilda qurilgan va darhol toshkentliklar orasida eng mashhur joylardan biriga aylangan. 1966-yilgi zilziladan oldin bu yerda zich qurilish boʻlgan: binolar orasida mashhur Markaziy gastronom, undan oldin esa savdogar Zaxo doʻkoni. Binoning ikkinchi qavati Toshkent kasaba uyushmalari kengashini egallagan.

Restoran shahar markazida joylashgan va uchta koʻchaga chiqadi — Zarafshon (sobiq Kirov / Irjar), Matbuotchilar (Leningrad / Peterburg) va Sayilgoh (Karl Marks / Kaufman). Kam odam eslaydi, ammo restoran va hozir buzib tashlangan sobiq SGB (SNB / KGB) binosi orasida bir vaqtda zich qurilgan, hozir yoʻqolgan Ahunboboyev (Ikon) koʻchasi oʻtgan.

«Osiyo» ishchi nomi bilan loyiha 1966-yilda, zilziladan keyin darhol boshlangan. Biroq oxir-oqibat restoran Samarkand yaqinidan oqadigan daryo sharafiga nom olgan. Bino meʼmorlar V. L. Spivak, A. P. Sineg va R. Ya. Memetov loyihasi boʻyicha «Tashgiprogor» jamoasi bilan hamkorlikda qurilgan.

Uch qavatli binoning yertoʻlalarida omborlar va sovutgichlar joylashgan. Ochilgandan keyin bu yerda Katta va Kichik zallar, shuningdek uchta banket zali — «Marmar», «Buxoro» va «Eman» ishlagan. «Buxoro» zalining devorlari gilamlar bilan bezatilgan va ganch oʻymakorligi bilan, koʻzgular bilan nafis bezaklangan.

Ikkinchi qavatda dietik oshxona, «Tabaka tovuq» kafesi va uchinchi qavatga — «Muzqaymoq» kafesiga olib boradigan zinapoya boʻlgan. Birinchi qavatda «Tungi labirint» kafesi, kokteyl-xoll va bir nechta barlar, KGB binosi tomonida esa «Qush suti» torti bilan mashhur kulinarya doʻkoni joylashgan.

Bino meʼmorchilik yodgorligi deb eʼtirof etilgan va sovet modernizmining yorqin namunasi.

Soʻnggi yillarda restoran xonalari turli egalar ijarasiga berilgan: bu yerda restoranlar, barlar, qahvaxonalar va moda butiklar ochilgan. Tushlikda klassik palov tatib koʻrish mumkin. Bezak rang-barang boʻlib qolgan, yozuvlar turli uslubda. Bir tomondan, bu qoʻrqinchli emas: axir «Zarik» xalqning sevimlisi boʻlib qolmoqda. Boshqa tomondan — noyob meʼmorchilik merosi obʼyektining koʻrinishini buzish joiz emas.

Toshkent «Brodvey»ida sayr qilayotganlarning koʻpchiligi odatiy «Zarafshon»ga tushlik qilish yoki «shoping» qilish uchun kiradi — axir usiz Toshkentni tasavvur qilish mumkin emas.